- Mahkeme / Daire: Danıştay 8. Dairesi
- Esas No: 2015/11532
- Karar No: 2016/198
- Karar Tarihi: 22.01.2016
İstemin Özeti: Danıştay 8. Dairesinin 03/04/2015 gün ve E:2014/9997, K:2015/2656 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: K1
Düşüncesi: Karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemizin onama kararı kaldırılarak; toplu taşıma araçlarının bilet ücret ve tarifelerini belirleme hususunun, 5362 sayılı Yasanın 62. maddesi kapsamındaki esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetler olarak değerlendirilemeyeceği, 5216 sayılı Yasa uyarınca belediyelerin görev ve sorumlulukları arasında sayılan işlerden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde idari yargı merciinin görevli olduğu gerekçesiyle Bursa 3. İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay 8. Dairesince işin gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay 8. Dairesinin 03/04/2015 gün ve E:2014/9997, K:2015/2656 sayılı kararı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.
Dava; davacı büyükşehir belediyesi tarafından, belediye sınırları içerisinde şehiriçi dolmuş fiyat tarifesinin belirlenmesine ilişkin Bursa Valiliği bünyesinde oluşturulan Fiyat Ücretlerine İtiraz Komisyonu’nun 09/04/2013 tarih ve 2013/1 sayılı kararını iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, Fiyat Ücretlendirme İtiraz Komisyonu kararından kaynaklanan uyuşmazlığın; 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 62. maddesi uyarınca anılan komisyon kararlarına karşı ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabileceği hüküm altına alınmış olduğundan, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’ nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; ‘”Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini planlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergahlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek”, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 62. maddesinde; ‘”Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Bursa Şoförler ve Otomobilciler Odası tarafından 06/09/2012 tarihinde Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı’na başvurularak, uygulanmakta olan dolmuş ücret tarifelerinin UKOME Kurulu tarafından 21/01/2011 tarih ve 2011/17 sayılı kararı ile uygulamaya koyulduğu, geçen iki yıllık zaman içerisinde akaryakıta yapılan zam ve işletme giderlerine gelen fiyat artışları nedeni ile kısa hat için 1,60 TL’den 1,75 TL’ye, uzun hat için 1,75 TL’den 2,00 TL’ye, indi-bindi için 1,50 TL’den 1,75 TL’ye çıkartılması konusunda hazırladığı fiyat tarifesinin kabulünü talep ettiği, bu talebin Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin 30/11/2012 tarih ve 598 sayılı kararı ile reddi üzerine Fiyat Ücretlerine İtiraz Komisyonuna itiraz edildiği, adı geçen komisyon tarafından Bursa Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasınca tespit edilen ve Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğince onaylanan dolmuş artış ücretlerinin kabulüne karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar 5362 sayılı Kanun’un 62. maddesinde Fiyat Ücretlendirme İtiraz Komisyonu’nun kararlarına itirazın adli yargı yerine yapılabileceği belirtilmiş ise de; söz konusu itirazın Komisyon’un yetki alanına giren ve adli yargı yerlerince sonuçlandırılması gereken konulara ilişkin olduğunun kabulü gerekmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükmü uyarınca toplu taşıma araçlarının bilet ücret ve tarifelerini belirleme yetkisinin büyükşehir ve ilçe belediyelerine ait olduğu kurala bağlanmıştır.
Hükümlerinin mahiyeti itibariyle herkese veya her olaya uygulanması mümkün olan kanunlara genel kanun, buna mukabil belli kişilere veya belli olaylara uygulanan kanunlara ise özel kanun denmektedir. Bu durumda, 5216 sayılı Yasa, konusu itibariyle 5362 sayılı Yasaya göre özel nitelikte bir kanundur.
Olayda, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca davacı büyükşehir belediye başkanlığı yetkisinde olan toplu taşıma araçlarının bilet ücret ve tarifelerini belirleme işinin komisyonca karara bağlandığı görülmektedir. Başka bir ifadeyle Bursa Valiliği bünyesindeki Fiyat Ücretlendirme İtiraz Komisyonu’nun kararının yetki tecavüzü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, yetki tecavüzü tespitinin ise idari yargı yerince yapılacak yargısal denetim sonucunda ortaya konulabilecektir.
Bu durumda, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yargı merciinin görevli olduğu anlaşıldığından, tersi yaklaşımla uyuşmazlığı görev yönünden reddeden idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Bursa 3. İdare Mahkemesinin 03/07/2014 gün ve E:2013/717, K:2014/797 kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan mahkemeye gönderilmesine, 22/01/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
X- Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İstemde bulunan tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından düzeltme isteminin reddinin gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.
