1-Esnaf ve Sanatkarların Arşiv Fatura Düzenleme Zorunluluğu
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 31.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No:589)” uyarınca; ticari kazançları basit usulde tespit edilenler ile işletme hesabına göre defter tutan esnaf ve sanatkarlarca düzenlenecek faturaların; 01.01.2026 -31.12.2026 tarihleri arasında vergiler dahil toplam tutarının 3.000,00TL’yi aşmaması halinde, e-arşiv fatura düzenleme zorunluluğu kaldırılmış ve bu zorunluk 01.01.2027 tarihine ertelenmiştir.
Dolayısıyla, vergiler dahil toplam tutarı 3.000,00 TL’yi aşmayan satışlarda; 2025 yılında olduğu gibi 2026 yılında da manuel ortamda, kağıt fatura ve perakende satış fişi kullanılmaya devam edilecektir.(TESK’in 02.01.2026 tarihli ve 2026/2 Sayılı Genelgesi)
2-Basit Usul/Gerçek Usul Düzenlemeleri Hakkında Bilgilendirme
Bilindiği üzere, büyükşehirlerde faaliyet gösteren ve basit usule göre vergilendirilen esnaf ve sanatkara ilişkin 08.09.2025/10380 tarih sayılı ve 10.12.2025/10679 tarih sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğler (Sıra No: 573, 584, 586, 589) yayımlanmıştır. Yapılan bu düzenlemelere göre bilinmesi ve uyulması gereken hususlara aşağıda yer verilmiştir.
-08.09.2025/10380 tarih sayılı ve 10.12.2025/10679 tarih sayılı Cumhurbaşkanı Kararları Gereğince Gerçek Usule Tabi Olacak Faaliyetler:
1-Her türlü emtia imalatı (mobilya, tekstil, fırın, pastane vb.)
2-Her türlü emtia alım-satımı (gezici/pazar hariç)(bakkal, tuhafiye, nalbur vb.)
3-İnşaat ile ilgili her türlü işler (tesisatçı, elektrikçi, boyacı vb.)
4-Motorlu taşıtların bakım ve onarım işleri (oto tamircisi, kaportacısı vb.)
5-Lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri (kahvaltıcı, tatlıcı, dondurmacı vb.)
6-Eğlence ve istirahat yerlerini (çay bahçesi, kahvehane, pansiyon, hamam vb.)
7-Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde (taksi, dolmuş, minibüs, otobüs vb.)
şeklinde belirlenmiştir.
Düzenlemelere göre 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 sırasında yer alanlari için; büyükşehirlerde nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçelerde faaliyet gösterenler basit usulde vergilendirilmeye devam edeceklerdir.
7 nci sırada yer alanlar için ise (Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı), sadece nüfusu 2.000’i geçmeyen eski belde belediyeleri (mahalleye dönüşenler) ve köylerde faaliyet gösterenler basit usulde kalacak, diğer tüm 7 nci sıra kapsamında olan mükellefleri 2026’da defter sistemine geçeceklerdir.
Öte yandan, büyükşehir olmayan illerdeki esnaf ve sanatkarlarımız yukarıda anılan Cumhurbaşkanı kararları kapsamında değildir.
Büyükşehir Belediyeleri olan illerde nüfusu 30.000’i geçen ilçeler ile tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2000’i geçmeyen belde belediyelerinin listesi TESK’in 07.01.2026 tarihli ve 2026/8 sayılı Genelgesinde gösterilmiştir.
– Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:486)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No:584) Gereğince;
Kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler ile kazancı basit usulde tespitedilen ve 08.09.2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince 01.01.2026tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilecek olan mükelleflerden işletme hesabıesasına göre defter tutacakların 213 sayılı Kanuna göre düzenlemek zorunda olduklarıbelgelerin basılması, dağıtılması ve izlenmesinde 06.12.1998 tarihli ResmîGazetede yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 215)’nde yer alandüzenlemelere göre işlem yapılacaktır.
Dolayısıyla, kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler ile anılanCumhurbaşkanı kararı gereğince işletme hesabına göre defter tutacakların 213 sayılıKanuna göre düzenlemek zorunda oldukları belgelerin (fatura, perakende satış fişi vb.)basım ve dağıtım yetkisi 5362 sayılı Kanun gereğince Konfederasyondadır.
Konfederasyon tarafından hem gerçek usule tabi hem de basit usule tabi esnaf ve sanatkarlarınkullanacakları mali belgelerin (fatura ve perakende satış fişleri vb.) basımına geçilmiş olup,anılan belgelerin dağıtımı (diğer belge ve evraklarda olduğu gibi) Birlikler veOdalar aracılığı ile gerçekleştirilecektir.
-Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:486)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No:586) Gereğince;
Kazancı basit usulde tespit edilen ve 08.09.2025 tarihli ve 10380 sayılıCumhurbaşkanı Kararı gereğince 01.01.2026 tarihinden itibaren gerçek usuldevergilendirilecek olan mükelleflerin, bu Tebliğ kapsamında yapılması gereken işlemleri,işletme hesabı esasına göre defter tuttukları süre zarfında, söz konusu mükelleflerin bağlıoldukları meslek odaları/birlikler tarafından da yapılabilecektir.
Üyeleri adına işlem yapacak meslek odalarında/birliklerde 3568 sayılı Kanuna göreyetki almış yeterli sayıda meslek mensubunun çalışması ya da bunun mümkün olmadığıdurumlarda söz konusu işlemlerin odada/birlikte çalışmayan meslek mensuplarınıngözetiminde yapılması gerekmektedir.
Dolayısıyla, kazançları basit usule tabi esnaf ve sanatkarlarda olduğu gibi,basit usulden gerçek usule geçen esnaf ve sanatkarlar da işletme hesabı esasına göretutacakları muhasebe defterler ve işlemleri meslek kuruluşlarınca (oda/birlik)gerçekleştirilecektir.
-193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Uyarınca, 2026 yılında uygulanacak had ve tutarlar 332 sayılı Tebliğ ile Yayımlanmıştır.
Tebliğe göre,Basit usulde vergiye tabi esnafın, kiralamış oldukları işyerlerinin yıllık kirabedeli toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde 99.000 TL’yi diğer yerlerde 60.000TL’yi geçmemesi gerekmektedir. Kira tutarları bu hadleri aşan esnaf ve sanatkarlar (diğerşartları sağlasalar bile) gerçek usulde vergiye tabi olacaklardır.
İşyeri mülkiyetinin esnafın kendilerine ait olması, kira bedeli ile ilgili sınırlamanıngeçersiz olmasını sağlamamaktadır. Böyle durumlarda işyerinin emsal kira bedelinebakılmakta olup emsal kira bedeli (işyerinin belediyede kayıtlı vergi değerinin yüzde 5’i)yukarıdaki sınırların üzerinde olan esnafın da gerçek usulde vergiye tabi olmalarıgerekmektedir.
-Basit usule tabi mükelleflerin yıllık alış ve satış tutarları yeniden belirlendi.
Basit usule tabi olunabilmesi için;
1) Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımlarıtutarının 1.200.000 lirayı veya yıllık satışları tutarının 1.900.000 lirayı aşmaması,
2) 1 numaralı bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde eldeettikleri gayri safi iş hasılatının 600.000 lirayı aşmaması,
3) 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde yıllık satıştutarı ile iş hasılatı toplamının 1.200.000 lirayı aşmaması,
gerekmektedir. (TESK’in 02.01.2026 tarihli ve 2026/3 sayılı Genelgesi)
3-Sağlık hizmetlerinden yararlanılması
Bilindiği üzere; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ilgili maddeleri nedeniyle sigorta prim borcu bulunan genel sağlık sigortalıları ve BAĞ-KUR’lular sağlık hizmetlerinden yararlanamamaktadırlar.
07.01.2026 tarih ve 33130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 10812 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile BAĞ-KUR prim borcu bulunanlar ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerin 31.12.2026 tarihine kadar devlet hastaneleri ile üniversite hastanelerindeki sağlık hizmetlerinden faydalanmaları sağlanmıştır. (TESK’in 07.01.2026 tarihli ve 2026/9 sayılı Genelgesi)
4-Resmi Mühür Bedeli
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne ait https://www.darphane.gov.tr/fiyatlar adresinde 02.01.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere resmi mühür fiyat listesi yayımlanmıştır. 2026 yılı için resmi mühür fiyat listesine göre:
-Resmi mühür elden teslim fiyatı 1.300,00 TL
-Resmi mühür posta ile teslim fiyatı 1.700,00 TL
-Plaka damga (araç plaka damgası) elden teslim fiyatı 16.000,00 TL
-Plaka damga (araç plaka damgası) posta ile teslim fiyatı 16.700,00 TL’dir.
Bilindiği üzere, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün talebi doğrultusunda; mühür talepleri için ücret yatırılırken yalnızca Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün aşağıda yer alan banka hesaplarından birisi kullanılacaktır.
BANKA HESAP BİLGİLERİ
1. Ziraat Bankası -Beşiktaş Şubesi, IBAN No: TR73 0001 0005 2901 7965 8850 29
2. Vakıflar Bankası -Beşiktaş Şubesi, IBAN No: TR12 0001 5001 5800 7295 5244 41
HESAP ADI: HMB Darphane ve Damga Matbaasi Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Saymanlığı
Mühür siparişlerinde yeni fiyat listesinin dikkate alınması ve “Resmi Mühür Yönetmeliği” hükümleri uyarınca taleplerin usulüne uygun şekilde yapılması gerekmektedir. (TESK’in 05.01.2026 tarihli ve 2026/6 sayılı Genelgesi)
5-Fatura ve Perakende Satış Fişi temini
10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile daha önce kazançları basit usulde tespit edilen çok sayıda esnaf ve sanatkar, 01.01.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
Söz konusu geçiş süreciyle bağlantılı olarak, gerçek usulde vergilendirilen ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin kullanmak zorunda oldukları fatura ve perakende satış fişlerinin basım ve dağıtım yetkisi 213 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca Konfederasyona verilmiştir.
Bu kapsamda, Konfederasyon tarafından basımı yapılacak ve Birlikler aracılığı ile Odalara dağıtımı gerçekleştirilecek olan “Fatura ve Perakende Satış Fişlerinin” birim fiyatları 08.01.2026 tarihi itibariyle aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
-Perakende Satış Fişi (basit usul/gerçek usul): 65 TL.
-Fatura (basit usul/gerçek usul): 100 TL.
Basılı evrak envanterinde yer alan diğer belgelerde olduğu gibi; Birliklerimiz, Konfederasyonumuzdan temin edecekleri fatura ve perakende satış fişlerinin (gerçek usule tabi-basit usule tabi) satış fiyatlarını, yönetim kurulu kararı almak suretiyle en fazla %50 oranında artırarak bağlı odalarına verecektir.
Odalar ise; Birliklerden temin edecekleri fatura ve perakende satış fişlerinin (gerçek usule tabi-basit usule tabi) satış fiyatlarını yine yönetim kurulu kararı ile en fazla %50 oranında artırmak suretiyle üyelerine satışını yapacaktır. (TESK’in 07.01.2026 tarihli ve 2026/10 sayılı Genelgesi)
6) Yeni Fatura/Fişlerin Bakanlığa Bildirim Zorunluluğu
Esnaf Odaları, basit usulden gerçek usule geçen üyelerine dağıtımını yaptıkları Fatura ve Perakende Satış Fişlerine ait bilgileri, Hazine ve Maliye Bakanlığının belirlediği esaslara uygun olarak, elektronik ortamda internet üzerinden 15 gün içinde Bakanlığa bildirmek zorundadır.
Meslek odaları; kendilerine verilen mevcut kullanıcı kodu ve şifresi ile “Dijital Vergi Dairesi” üzerinden ulaşılabilen “İnternet Vergi Dairesi” modülüne girdikten sonra, “Diğer Bildirim ve Bilgi Girişleri” başlığı altında yer alan “Belge Basım Bilgileri” ekranı aracılığıyla üyelerine verdikleri belgelerin (fatura/perakende satış fişlerinin) Bakanlığa girişlerini yapabileceklerdir.
Dijital Vergi Dairesi kullanıcı kodu ve şifresi olmayan meslek kuruluşların ise; bağlı bulunduğu Vergi Dairelerine müracaat ederek, ivedilikle kullanıcı kodu ve şifre temin etmeleri ve üyelere verdikleri Fatura ve Perakende Satış Fişlerine ait bilgileri sisteme giriş yapmaları gerekmektedir.
-Eski Fatura/Perakende Satış Fişlerinin İptali ve İbrazı
01.01.2026 tarihinden itibaren basit usulden gerçek usule geçen tüm esnaf ve sanatkarın daha önce basit usul için aldıkları basit usule ait fatura ve perakende satış fişlerinin geçerliliği sona ermiştir. Bu kapsamdaki kişiler, en geç 02 Şubat 2026 mesai bitimine kadar ellerinde bulunan eski tip Fatura ve Perakende Satış Fişlerini ilgili odalara teslim etmek zorundadır. 01.01.2026 tarihi itibariyle, basit usulden gerçek usule geçen mükellefler için basımı gerçekleştirilen yeni tip Fatura ve Perakende Satış Fişleri Konfederasyon stoklarında mevcut olup, gerçek usule geçtiği halde; hala basit usule ait fatura ve perakende satış fişini kullanmaya devam edenlerin kaçakçılık ve usulsüzlük cezalarıyla karşı karşıya kalabilecektir.
-Fatura/Perakende Satış Fişlerinin İptal Usulü ve Bildirim
Odalara teslim edilen belgeler, 230 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde belirtilen usullere göre (üzerine “iptal” şerhi düşülerek, seri numaraları tutanak altına alınarak) iptal edilecek ve ilgili vergi dairesine ivedilikle bildirilecektir.
Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen veya iptal süreçlerini usulüne uygun yönetmeyen oda yöneticileri, doğacak mali zararlardan doğrudan sorumlu tutulacaktır. (TESK’in 15.01.2026 tarihli ve 2026/17 sayılı Genelgesi)
