Bilindiği üzere 09.09.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile basit usulde vergiye tabi bazı meslek gruplarının gerçek usulde vergiye tabi olması kararlaştırılmıştır. Bu Karar’da daha öncekilerden farklı olarak şehir içi yolcu taşımacılığı yapan ve esnaf ve sanatkarlar odasına kayıtlı olan taksici, dolmuşçu gibi esnaflar da kapsama alınmıştır. Konuya ilişkin 25.09.2025 tarihinde bu Sitede yayımlanan yazımızdan sonra anılan Kararda değişiklik yapılmış ve aynı zamanda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından konuyu ilgilendiren Tebliğ çıkarılmıştır. Cumhurbaşkanı Kararında yapılan değişiklik ve çıkarılan Tebliğler üzerinden değerlendirmelerimize aşağıda yer verilmiştir.
1) 09.09.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınan mükellefler
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 51/1-12 maddesinin verdiği yetkiye istinaden ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler hakkındaki 09.09.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 01.01.2026 tarihi itibariyle bazı mükellefler gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
Bu ilk Kararla Büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunan mükelleflerin gerçek usulde vergilendirileceği belirtilmiştir. Bu faaliyetler;
a) Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar,
b) Her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar (Mühhasıran bir işyeri açmaksızın gezici olarak veya pazar takibi suretiyle perakende emtia alım-satımı ile uğraşanlar hariç),
c) İnşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar,
ç) Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar,
d) Lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri işletenler,
e) Eğlence ve istirahat yerleri işletenler,
f) Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetiyle bulunanlar.
şeklinde belirlenmiştir. Anılan Karar sonrası daha önce bazı büyükşehir belediyeleriyle sınırlı olan düzenleme bütün büyükşehirleri kapsama almış ve daha önce belirlenenler dışında ek olarak şehir içinde yolcu taşımacılığı yapan taksicilik, dolmuşçuluk gibi faaliyetleri yapanlar da gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
Yeni Düzenlemenin sonuçları ne olacak?
-KDV mükellefiyeti başlayacaktır. Basit usulde KDV istisnasından yararlanan işletmeler, gerçek usule geçişle birlikte artık aylık KDV beyannamesi vermek ve tahakkuk eden KDV’yi ödemekle yükümlü olacaktır.
–Geçici vergi beyan edilecek. Basit usulde geçici vergi beyanı bulunmazken, gerçek usulde üçer aylık dönemlerde geçici vergi beyan edilmesi zorunlu bulunmaktadır.
–Ödeme Kaydedici Cihaz-ÖKC (POS) cihazı kullanımı zorunlu olacaktır. Düzenleme kapsamında bulunan işletmeler, ÖKC (yazar kasa POS) veya 507 Sıra No’lu VUK Tebliği’ne uyumlu POS cihazı kullanmak zorunda olacak.
Özetle gerçek usulde vergiye tabi olunması halinde mükellefler;
-Tüm gelirlerini ve giderlerini belgeleyerek kaydetmek,
-İşletme defteri veya bilanço esasına göre kayıt düzeni oluşturmak,
-Yıl sonunda net kar/zarar hesaplamak zorunda olacaktır.
2) Basit Usul Kapsamını Yeniden Düzenleyen 10.12.2025 Tarihli ve 10679 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Hükümlerine Göre Ticari Kazancı Basit Usulde Tespit Edilen Mükellefler Hakkındaki 10380 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 10670 sayılı Karar, 11.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
08.09.2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Kararın 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ilçeler” ibaresi “ilçeler ile (f) bendi dışındaki faaliyetler bakımından 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000’i geçmeyen belde belediyeleri ve köyler ” şeklinde değiştirilmiştir.
Buna göre; büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler ile mahalleye dönüştürülen beldeler ve nüfusu 2.000’i geçmeyen köylerde faaliyette bulunanlar hariç olmak üzere belirli faaliyetlerde bulunan mükellefler (şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar dışında) 01.01.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirileceklerdir.
3- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde (Sıra No: 486) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 584)
Basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerin kullanacakları belgelere, oda/birliklerin yetkilendirilmesine, belgelerin temini ve kullanılmayan belgelerin iadesine ilişkin olarak 27.11.2025 tarihli Resmi Gazete’de “Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 486)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 584)” yayımlanmıştır.
Bu kapsamda yayımlanan 584 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile, söz konusu mükelleflerin belge kullanımı ve belge teminine ilişkin geçiş sürecinin düzenlenmesi amacıyla, VUK Genel Tebliği’ne (Sıra No: 486) Geçici Madde 3 eklenmiştir. Buna göre;
1-Kazançları basit usulde tespit edilen mükelleflerin bağlı oldukları oda ve birliklerin, kazancı basit usulde tespit edilen ve 08.09.2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı gereğince 1/1/2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilecek olan mükelleflerden işletme hesabı esasına göre defter tutacakların 213 sayılı Kanuna göre düzenlemek zorunda oldukları belgelerin basılması, dağıtılması ve izlenmesinde Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 215)’nde yer alan düzenlemelere göre işlem yapmak üzere yetkilendirilmeleri uygun görülmüştür.
2-Birinci fıkra kapsamına giren mükellefler, 213 sayılı Kanuna göre düzenlemek zorunda oldukları belgeleri, işletme hesabı esasına göre defter tuttukları süre zarfında, bağlı oldukları oda veya birliklerden de temin edebileceklerdir.
3- Yetkilendirilmesi uygun görülen oda ve birlikler, belirtilen mükellefler için basım ve dağıtımını yaptıkları belgelere ilişkin olarak, Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmeliğe ekli bilgi formunda yer alan bilgilerden belge teslim edilen mükellefe ve teslim edilen belgeye ilişkin bilgiler ile varsa belgeyi basan matbaaya ilişkin bilgileri söz konusu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca Bakanlığa bildireceklerdir.
4- Kapsama giren mükelleflerin 01.01.2026 tarihinden önce bastırdıkları ve bu tarih itibarıyla kullanmadıkları belgeleri,
-mesleki teşekküllerde bastırmışlar ise mesleki teşekküle,
-anlaşmalı matbaalara bastırmış veya noterde tasdik ettirmiş iseler bağlı bulundukları vergi dairesine,
02.02.2026 tarihine kadar (bu tarih dâhil) iptal edilmek üzere ibraz etmeleri gerekmektedir.
Mesleki teşekküller tarafından teslim alınan belgeler Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 230)’nde belirtilen usullere göre iptal edilerek ilgili vergi dairesine bildirilecektir.
4- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 486)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 586)
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından, 13.12.2025 tarihli ve 33106 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 586 Sıra No’lu Genel Tebliği ile Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği(Sıra No: 486)’ne geçici 4 üncü madde eklenmiştir.
Kazançları basit usulde tespit edilen ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince, 01.01.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilecek olan mükelleflerin, 486 Sıra No’lu Vergi Usul Genel Tebliği kapsamında yapılması gereken işlemleri, işletme hesabı esasına göre defter tuttukları süre zarfında, söz konusu mükelleflerin bağlı oldukları meslek odaları/birlikler tarafından da yapılabilecektir.
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği(Sıra No: 486)’ne eklenen Geçici 4 üncü maddeye göre;
-Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kazancı basit usulde tespit edilen ve 08.09.2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince 01.01.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilecek olan mükelleflerin, bu Tebliğ kapsamında yapılması gereken işlemleri, işletme hesabı esasına göre defter tuttukları süre zarfında, söz konusu mükelleflerin bağlı oldukları meslek odaları/birlikler tarafından da yapılabilecektir.
-Üyeleri adına işlem yapacak meslek odalarında/birliklerde 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış yeterli sayıda meslek mensubunun çalışması ya da bunun mümkün olmadığı durumlarda söz konusu işlemlerin odada/birlikte çalışmayan meslek mensuplarının gözetiminde yapılması gerekmektedir.
-Üyeleri için işlem yapmak isteyen ancak şifre bilgisi bulunmayan meslek odaları/birlikler, bu Tebliğin ekinde (Ek:2) yer alan “İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflerin Beyannamelerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesine Aracılık Yetkisi Talep Formu”nu doldurmak suretiyle bağlı oldukları vergi dairesine/defterdarlığa müracaat ederek kullanıcı kodu ve şifre temin edebileceklerdir. Bu Tebliğ kapsamında işlem yapmak üzere daha önce kullanıcı kodu ve şifre temin eden meslek odalarının/birliklerin yeni bir müracaat yapmalarına gerek bulunmamaktadır.
-Üyeleri adına işlem yapacak meslek odalarının/birliklerin, kapsamda olan üyeleri ile bu Tebliğin ekinde (Ek:3) yer alan “Defter-Beyan Sistemi Kullanımı Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi (Meslek Odaları/Birlikler ile İşletme Hesabı Esasına Göre Vergilendirilen Üyeleri İçin)”ni imzalaması gerekmektedir.
-Bu Tebliğin ekinde (Ek:2 ve Ek:3) yer alan aracılık yetkisi talep formu ile sözleşmenin değişen koşullara uygun güncel versiyonu Başkanlık tarafından www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden yayımlanacaktır.
-Bu Tebliğin ekinde (Ek:3) yer alan sözleşmenin düzenlenmesi, sona ermesi ya da iptal/fesih edilmesi durumlarında Başkanlığa elektronik ortamda yapılacak bildirimlerde 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (V-2) numaralı bölümünde düzenlenen usul ve esaslar geçerli olacaktır.
Sonuç olarak anılan Tebliğ’le basit usulden gerçek usule geçecek mükellefler için Defter-Beyan Sistemi işlemlerinin, geçiş sürecindemeslek odaları/birlikler aracılığıyla yapılabilmesine imkân sağlanarak bir kolaylık yapılması amaçlanmıştır.
