502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 54 ve 84 üncü maddelerine dayanılarak çıkarılan Fiyat Etiketi Yönetmeliğinin temel amacı, perakende olarak satışa sunulan mal ve hizmetlerin etiket, tarife ve fiyat listelerinin şekli, içeriği, kullanılması ile indirimli satışlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bilindiği üzere, satıcı tarafından perakende satışa arz edilen mallara ilişkin olarak Yönetmelik ile belirlenen zorunlu hususlar hakkında tüketicileri bilgilendirme amacı ile kullanılan “fiyat etiketi”, satıcı tarafından perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde yazılı, dijital veya elektronik olarak konulması, etiket konulması mümkün olmayan hâllerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilir ve okunabilir şekilde uygun yerlere asılması zorunlu bulunmaktadır.
Fiyat Etiketi Yönetmeliğine göre, mal veya hizmetin satış fiyatı hakkında tüketicileri bilgilendirmek üzere kullanılan “Tarife ve fiyat listesi” de hizmetlerin özelliğine ve tüketiciye sunuluş biçimine göre, hizmetin sunulduğu işyerinde, ayrıca lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde ise işyerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılmak, takılmak veya konulmak zorundadır.
Öte yandan, Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde 1 Ocak 2024 tarihinde başlatılan kapı önünde ve masa üstlerinde fiziki menü listesi ve fiyat listesi sunulması uygulamasının yanı sıra, 11.10.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliğiyle de masa üstünde karekod kullanımı uygulamasıyla fiyatlara ulaşılmasının önü açılarak hem tüketiciler hem işletmeler açısından kolaylık getirilmiştir. Bu amaçla Fiyat Etiketi Yönetmeliğinin tanımlar maddesine “Karekod” (Fiyat listesine erişimi sağlayan görseli,) tanımı eklenmiştir.
Bu çerçevede anılan Yönetmeliğin “Tarife ve fiyat listesi” başlıklı 8 inci maddesinde yapılan değişiklikle;
-Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerindeki masalarda fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebileceği, ancak, tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin verilmesinin zorunlu olduğu,
–Hizmete sunulan tüm ürünlerin tarife ve fiyat listelerinde yer almasının zorunlu olduğu,
–Yönetmeliğin yukarıda yer verilen düzenlemelerinde belirtilen hususlara aykırı hareket edilmesi durumunda, aykırılık sayısının belirlenmesinde fiyat listelerinde eksik veya hatalı belirtilen ürün sayısının dikkate alınacağı,
yönünde yeni hükümler getirilmiştir.
Anlaşılacağı üzere söz konusu işletmelerde sunulan tümhizmetlere ilişkin fiyatların işletmenin giriş kapsında ve hizmet sunulan masalarda yer alanfiyat listelerinde açık, görünür ve toplam bedeli içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Bukapsamda servis ücreti gibi ek ücretler fiyat listelerinde açıkça gösterilmiş olması kaydıylatüketiciden talep edilebilmekteydi.
Ancak yapılması düşünülen Yönetmeliğin değişikliği “Genel Gerekçesi”nde de belirtildiği üzere, temel faaliyet konusu tüketicilere yiyecek ve içecek hizmeti sunmak olan sözkonusu işletmelerin tüketicilerden bu ana faaliyet konusunu aşan masa ücreti, kişi başı servisücreti gibi isimler altında ödeme talep edilmeye ve vatandaşlar mağdur edilmeye başlanmıştır.
Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından ilgili kurum ve kuruluşlara görüş için gönderilen, Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağına göre Fiyat Etiketi Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmesi öngörülmüştür.
“(6) Tarife ve fiyat listesinde gösterilen fiyatların dışında herhangi bir isim altında başka bir ücret alınması halinde, bunun tarife ve fiyat listesinde gösterilmesi zorunludur.
Ancak lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde, 4857 sayılı İş Kanununun 51 inci maddesinde işçilik hakkı olarak düzenlenen; tüketicinin kendi isteği ile hesap pusulalarına eklenen ya da başkaca yöntemle iş verenin kontrolü altında bahşiş gibi isimler altında toplanan tutarlar ile küver ücreti dışında; tüketiciden servis ya da masa ücreti gibi herhangi bir isim altında ödeme talep edilemez.”
Bu doğrultuda yapılacak değişiklikle, zorunlu servis ücretlerinin kaldırılarak bahşişin tamamen gönüllü biruygulama hâline getirilmesi; tüketicilerimizin bilgilendirilmesi ve ekonomik çıkarlarının enüst seviyede korunması ve olası mağduriyetlerin önlenerek hizmet sunumunda şeffaf ve öngörülebilir bir yapının oluşturulması amaçlanmaktadır.
