I-Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması
Motorlu kara taşıtlarının kiralanması faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları belirleyen Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmelik;
-Gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerini,
-Yetki belgesinin verilmesi, tadili ve iptali ile Bilgi Sisteminin kurulması ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları,
-Motorlu kara taşıtlarının kiralanmasında işletme ve kiracının hak ve yükümlülüklerini,
-Elektronik ortamda yapılan ön ödemeli rezervasyon ve kiralamaları,
-İlan platformları ve aracı platformların haksız ticari uygulama ve sorumluluklarını,
-Motorlu kara taşıtı kiralama ilanlarına ilişkin ilke, kural ve yükümlülükler ile motorlu kara taşıtı kiralamalarına ilişkin Bakanlık, yetkili idare ve diğer ilgili kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını
düzenlemektedir.
Aynı kiracıya tek seferde veya kesinti bulunmayan dönemler halinde otuz gün veya daha uzun süreyle verilen motorlu kara taşıtı kiralama hizmeti olarak tanımlanan uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici niteliğini haiz olmayan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı kiralamalar ve kamp taşıtı kiralamaları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
01.01.2027 tarihinde yürürlüğe girecek olan Yönetmeliğe göre;
- Kiralama faaliyetinde bulunanlar için yetki belgesi alması ve yetki belgesi verilmesi için Meslek odasına kayıtlı olunması,
- Yetki belgesi başvurusunda bulunan motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusunun en az ilköğretim mezunu olması,
- İşletmenin kiralamaya konu taşıtlarının; Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu otuz bini geçen ilçelerinde faaliyet gösterilmesi halinde, birinin Türkiye’de üretilmesi koşuluyla asgari iki adet hibrit veya yalnızca elektrik motorlu olmak üzere, en az beşi işletme adına tescilli ve kalanı kiralama yoluyla temin edilebilen asgari on adet; nüfusu otuz bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösterilmesi halinde ise en az ikisi işletme adına tescilli olmak üzere kalanı kiralama yoluyla temin edilebilen asgari beş adet olması,
- Klasik olanlar hariç olmak üzere, model yılına göre altı yaşın üzerinde olmaması ve elektrik motorlu taşıtlarda üç yüz bin (300.000 km.), diğer taşıtlarda ise yüz seksen bin (180.000 km.) kilometreyi aşmamış olması,
gerekmektedir.
Ayrıca, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunan işletmelerin, faaliyetlerine devam edebilmeleri için 01.07.2027 tarihine kadar yetki belgesi almaları zorunlu tutulmuştur. (TESK’in 24.08.2026 tarihli ve 2026/119 sayılı Genelgesi)
II-DOA Kapsamında Manuel İade Noktaları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansı Başkanlığının “Depozito Saha Yönetim Sistemi Hakkında” 27.02.2026 tarihli yazısında; ülkemizde tek kullanımlık ambalajlara yönelik zorunlu depozito uygulamasına geçişin 2872 sayılı Çevre Kanunu ile düzenlendiği, bu kapsamda 2018 yılında Bakanlığın belirleyeceği ambalajlar ve ürünler için depozito uygulamasının zorunlu tutulacağının hükme bağlandığı bildirilmiştir. Yazının devamında ise aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır.
7261 sayılı Kanun ile kurulan Türkiye Çevre Ajansının, Depozito Yönetim Sistemi Sistem Yöneticisi olarak sisteminin kurulması ve işletilmesi, sistemde yer alan tüm paydaşların ve bunların yükümlülüklerinin belirlenmesi izin, onay ve yetki verme işlemleri, sistemin takip ve kontrolünün sağlanması ve bu sürece yönelik idari, mali ve teknik hususların hazırlanması, yürürlüğe alınması gibi sorumluluklarının bulunduğu belirtilmiştir.
Bu kapsamda, Depozito Saha Yönetim Sistemi (DSYS) uygulamaları ile 2025 yılı Şubat ayından itibaren Sakarya ili merkez ilçelerinde Depozito İade Makineleri (DİM) ile tüketiciler tarafından iade edilen depozitosu olan boş ambalajların toplama sürecinin başlatıldığı belirtilerek, günümüz itibarıyla marketler, AVM’ler, otel, restoranlar ve kamu kurumları olmak üzere tüketicilerin ambalajlarını kolaylıkla iade edecekleri iade noktalarının kurulmakta olduğu ve Ulusal Depozito Yönetim Sisteminin 2026 yılı içinde ulusal çapta kademeler halinde hizmete alınmasının planlandığı bildirilmiştir.
Depozito Yönetim Sistemi kapsamında, depozitosu olan boş ambalajların tüketicilerden alınması, toplanması, biriktirilmesi, taşınması, doğrulanması ve geri kazanımlarının sağlanmasına yönelik sürecin tüm paydaşlar arasında sağlıklı bir şekilde işletilebilmesi ve yönetilebilmesi amacıyla 13.11.2025 tarihinde Depozito Saha Yönetim Sistemi Operatörlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esasların yayımlandığı belirtilmiştir.
Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi kapsamında; ülke genelinde yayılımlı politika gözeterek depozito iade noktalarının etkin, izlenebilir ve güvenli şekilde işletilmesini sağlamak amacıyla DSYS Operatörlerinin yetkilendirilmesi sürecinin yürütülmekte olduğu, operatörlük yetkisinin verilerek yetkilendirilen firmaların tuca.gov.tr adresinde ilan edildiği bildirilmiştir.
Bu çerçevede, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yetkilendirilen DSYS Operatörlerinin; görevli oldukları il ve ilçelerde, depozitosu olan ambalajların iadesine yönelik iade noktalarının oluşturulması, işletmelerin sisteme dâhil edilmesi, lojistik ve saha operasyonlarının kurulması ve işletilmesi dâhil olmak üzere tüm operasyonel süreçleri yürütmekle yetkili ve görevli olduğu belirtilmiştir.
Depozito Yönetim Sistemi kapsamında, Bakanlık tarafından ilan edilecek depozito bedellerinin işletmeler tarafından tahsil edilebilmesi için yetkilendirilmiş bir DSYS Operatörü ile anlaşma yapmasının ve sistem kayıtlarının DSYS Operatörü aracılığıyla tamamlamasının gerektiği ve söz konusu anlaşmaları yapmayan işletmelerin, depozito bedellerini e-cüzdan hesapları üzerinden geri almalarının mümkün olmayacağı bildirilmiştir.
Bu kapsamda, Zorunlu Depozito Yönetim Sisteminin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar’ın satış noktalarının yükümlülüklerini düzenleyen 9 uncu maddesi uyarınca; sisteme dâhil olma yükümlülüğü bulunan tüm işletmelerin, DSYS Operatörleri tarafından gerçekleştirilecek toplantı, bilgilendirme, sunum ve saha görüşmelerine katılım sağlamasının gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, DSYS Operatörleri tarafından talep edilen ve Depozito Saha Yönetim Sistemi Operatörlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar ekinde yer alan EK-B Formu’nun imzalanması, imza sirküleri, vergi levhası ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı gibi belgelerin temin edilmesinin ve www.dbys.gov.tr sistemi üzerinden yapılacak kayıt ve bildirim işlemlerinin eksiksiz ve ivedilikle tamamlanmasının zorunlu olduğu; ilaveten, Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi kapsamında Bakanlıkça belirlenecek depozito bedeli ile Türkiye Çevre Ajansı tarafından belirlenerek internet sitesinde yayımlanan ve sisteme dâhil iade noktalarına ödenecek teşvik bedelleri dışında, DSYS Operatörleri ile yapılacak sözleşme ve protokoller kapsamında herhangi bir ad altında ilave bir bedelin talep edilmemesi gerektiği bildirilmiştir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansının 19.08.2026 tarihli yazısında ise aynen;
“Bilindiği üzere, ülkemizde tek kullanımlık içecek ambalajlarına yönelik zorunlu depozito uygulamasına geçiş, 2872 sayılı Çevre Kanunu ile düzenlenmiş olup, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenecek ambalajlar ve ürünler için depozito uygulamasının zorunlu tutulması 2018 yılında hükme bağlanmıştır. 7261 sayılı Kanun ile kurulan Türkiye Çevre Ajansı tarafından, Zorunlu Depozito Yönetim Sisteminin kurulması, işletilmesi, sistemde yer alan paydaşların yükümlülüklerinin belirlenmesi, izin, onay ve yetki verme işlemleri ile sistemin takip ve kontrolüne yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
Usul ve Esasların 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası haricindeki satış noktaları; aynı maddenin
dördüncü fıkrası ‘…Bu işletmelerin Depozito Saha Uygulama Planına uygun olarak manuel iade noktası oluşturması, yeterli alan ve gerekli altyapı ihtiyaçları ile personel desteğini temin etmeleri zorunludur.’, beşinci fıkrası ‘…tüketiciler tarafından bırakılan depozitolu boş ambalajların da uygun koşullarda biriktirilerek DSYS Operatörüne tesliminin sağlanması konusunda DSYS Operatörü tarafından bildirilen hususlara uygun hareket etmekle yükümlüdür.’ hükümleri gereğince manuel iade noktası oluşturarak tüketiciler tarafından iade edilen depozitosu olan boş ambalajların uygun koşullarda biriktirilmesi ve DSYS Operatörüne tesliminin ihtiyaç duyulan sıklıklarla gerçekleştirilmesi konusunda DSYS Operatörü ile koordinasyon sağlamaları gerekmektedir.
Bu kapsamda, bakkal, market ve büfe gibi içecek satışı gerçekleştiren işletmelerin Mobil DOA (el terminali) ile Manuel DOA İade Noktası olarak sisteme dâhil olmaları ve tüketicilerin depozitolu ambalajlarını kolaylıkla iade edebilmelerine katkı sağlamaları önem arz etmektedir.
Uygulamaya ilişkin bilgilendirme ile iade edilen her DOA Logolu (DYS işaretli) içecek ambalajı için Mobil DOA ile iade alan Manuel DOA İade Noktalarına sağlanan 50 kuruş teşvik bedeline ilişkin hususlar ekte yer alan broşürde yer adığı”
belirtilmiştir. (TESK’in 21.08.2026 tarihli ve 2026/118 sayılı Genelgesi)
Yukarıda yer alan yazılara göre özellikle özellikle bakkal, market ve büfe gibi içecek satan işletmeler/esnaf ve sanatkarlar açısından istenenler aşağıda kısaca özetlenmiştir.
Depozito Yönetim Sistemi kapsamında işletmelerden istenenler
1-Depozito Yönetim Sistemine (DYS) dahil olunması,
2-Bakkal, market ve büfe gibi içecek satışı yapan işletmelerin Mobil DOA (el terminali) kullanarak Manuel DOA İade Noktası olarak sisteme dahil olmaları,
3-İşletmelerin, yetkilendirilmiş bir DSYS Operatörü ile anlaşma yapmaları,
4-DSYS Operatörü tarafından yapılacak toplantı, bilgilendirme, sunum ve saha görüşmelerine katılım sağlanması,
5-DSYS Operatörü tarafından istenen;
-EK-B Formunun imzalanması,
-imza sirkülerinin,
-vergi levhasının,
-işyeri açma ve çalışma ruhsatının
temin edilmesi,
6-www.dbys.gov.tr üzerinden gerekli kayıt ve bildirimlerin eksiksiz ve ivedilikle yapılması,
7-İşletmelerin, tüketicilerin getirdiği depozitolu boş ambalajları uygun koşullarda biriktirmesi ve biriktirilen ambalajların DSYS Operatörüne, ihtiyaç duyulan sıklıkta teslim edilmesi,
8-Manuel iade noktası için gerekli alan, altyapı ve personel desteğinin sağlanması,
9-İşletmelerin, depozitolu ambalajların iadesi ve toplanması konusunda DSYS Operatörü ile koordineli hareket etmesi,
Gerekmektedir.
İşletmeler açısından önemli mali husus
-Her DOA/DYS logolu depozitolu içecek ambalajı için Mobil DOA ile iade alan Manuel DOA İade Noktalarına 50 kuruş teşvik bedeli ödenecektir.
-Bunun dışında, Bakanlığın belirleyeceği depozito bedeli ve Türkiye Çevre Ajansının belirlediği teşvik bedeli dışında, DSYS Operatörleri tarafından ilave bir bedel talep edilmemesi gerekmektedir.
Özetle; Bakkal, market ve büfe gibi içecek satan işletmeler→ sisteme kayıt olacak, DSYS Operatörüyle anlaşacak, Manuel DOA İade Noktası oluşturacak, ambalajları teslim alıp biriktirecek ve operatöre teslim edecektir.
