Herhangi bir meslekte ihtisas odası kurulması için başvuruda bulunmak isteyen esnaf ve sanatkârların, öncelikle 13.02.2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun esnaf ve sanatkar meslek kollarını belirleyen 30.01.2019 ve 3 sayılı kararında belirlenen meslek kollarını inceleyerek kurulması istenen oda unvanını bu meslek kollarına uygun olarak belirlemesi, söz konusu meslekten aktif sicil ve vergi kayıtlarının bulunması gerekmektedir.[1]
İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan (en az 500 kişi) değişik mesleklerdeki esnaf ve sanatkârlar karma oda kurma başvurusunda bulunabilirler. Bunun için başvuruda bulunan kişinin faaliyet gösterdiği meslekle ilgili kayıtlı olabileceği bir ihtisas odasının bulunmaması gerekmektedir.
Oda kuruluşu için başvuru sahiplerinin Esnaf, Sanatkarlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğüne hitaben yazacakları dilekçede, kurulması istenen odanın unvanını açıkça belirterek, kimlik ve iletişim bilgileri ile birlikte taleplerini göndermeleri yeterlidir. Kuruluş başvurusu kurucu üyeler adına tek bir kişi tarafından yapılmalıdır.
5362 sayılı Kanuna göre yapılacak inceleme sonucunda başvuru sahibine oda kurma talebinin uygun bulunup bulunmadığı yazılı olarak bildirilir ve kurucu esnaf ve sanatkârlara yazılı olarak kuruluş işlemlerini başlatmak üzere yetki verilir.
Yetki sahibi e-devlet şifresi ile https-//esbis.ticaret.gov.tr/ linkinden ESBİS’e (Esnaf ve Sanatkarlar Bilgi Sistemi) giriş sağlar ve “Sanal Oda” sekmesine odaya üye olabilecek esnaf ve sanatkârların bilgilerini elektronik ortamda girmeye başlar. Bu işlemin yetki verildikten sonra en geç 6 ay içerisinde tamamlanması gerekir, aksi halde verilen yetki iptal edilir.
Üye ekleme işlemlerinin tamamlanması üzerine Genel Müdürlüğe bilgi verilir ve ESBİS üzerindeki sanal odada ekli esnaf ve sanatkarlardan oluşan kuruluş tutanağı ve oda ana sözleşmesi ESBİS aracılığıyla temin edilerek 5’er nüsha halinde odanın çalışma bölgesindeki sicil müdürlüğüne teslim edilir.
Bundan sonra kuruluş tutanağı ve ana sözleşmelerin imzalanması sicil müdürünün sorumluluğunda olup imza işlemlerinin de en geç 6 ay içerisinde tamamlanması gerekmektedir.
Sicil müdürlüğündeki imza işlemlerinin tamamlanması sonrasında kuruluş evrakı Ticaret İl Müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa gönderilir.
Oda, Bakanlıkça onaylandığı tarihten itibaren tüzel kişilik kazanır ancak faaliyete geçebilmesi için kuruluşunun onaylandığı tarihten itibaren en geç 90 gün içerisinde kuruluş genel kurulunu yaparak oda organlarını oluşturması gerekir.
Odaların Unvan Değişikliği Yapması Mümkün Müdür?
Kurulan odanın unvanında meslek koluyla birlikte esnaf, sanatkâr veya esnaf ve sanatkâr ibaresi ve genelde kurulduğu ilçenin ismi yer almaktadır. Konuyla ilgili 13.11.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Esnaf ve Sanatkârlar Odalarının Unvan Değişikliğine İlişkin Tebliğ yayımlanmıştır.
Tebliğe göre; Odaların unvan değişikliği; yönetim kurulunun kararı, Bakanlığın izni ve genel kurulun kabulüyle gerçekleşmektedir.
Oda, unvan değişikliği talebine ilişkin yönetim kurulu kararını ve Tebliğ ekinde yer alan beş adet onaylı tadil metnini bağlı bulunduğu birliğe göndermek ve Birlik de unvan değişikliği talebini kendi görüşü ile birlikte on gün içerisinde Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadır. Birliğin bu sürede talebi iletmemesi halinde oda, doğrudan Genel Müdürlüğe başvurabilir.
Genel Müdürlük, unvan değişikliğine ilişkin talebi, 4 üncü maddede yer verilen şartlara göre bir ay içerisinde değerlendirerek uygun görülen talep için ön izni, talebin uygun görülmemesi halinde ise ret gerekçesini oda ve birliğe bildirmektedir.
Unvan değişikliği, ön iznin alındığı tarihten itibaren 6 ay içinde yapılacak genel kurul toplantısında, genel kurul toplantısına katılacaklar listesinde yer alan üyelerin yarısından fazlasının oyu ile karara bağlanır, aksi takdirde ön izin geçerliliğini yitirir.
Genel kurul tutanakları ve gündem, ilgili oda tarafından bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe gönderilir.
Genel Müdürlük, unvan değişikliğine ilişkin tutanakları gündem ve karar çoğunluğu yönüyle inceler. Unvan değişikliğinin Kanun ve anılan Tebliğe uygun şekilde kabul edildiğinin anlaşılması halinde odanın unvanı, Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında değiştirilir.
Unvanın, genel kurul toplantı nisabının sağlanamaması veya karar nisaplarına uygun olarak kabul edilmemesi nedenleriyle değiştirilememesi durumunda, daha sonra yapılacak genel kurul toplantılarında unvan değişikliğinin görüşülebilmesi için sürecin yeniden başlatılması gerekir.
İhtisas odalarının unvan değişikliğinde aşağıdaki kriterler aranmaktadır.
a) Talep edilen unvanın, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun Kararında belirlenen meslek koluna uygun olması.
b) Çalışma bölgesi içerisinde, faaliyet konusu aynı olan bir ihtisas odasının bulunmaması.
c) Talep edilen unvanla ilgili meslekteki esnaf ve sanatkârların çoğunluğunun, unvan değişikliğini talep eden odaya kayıtlı olması.
[1] https-//ticaret.gov.tr/esnaf-sanatkarlar/sikca-sorulan-sorular/kurulus-unvan-degisikligi-ana-sozlesme-fesih
